Meble Mebleplus

Przemiany statusu mebli dawnych w ostatnich dwóch stuleciach wskazują na postępujący wzrost ich wartości jako nośników pamięci. O rozwoju tego zjawiska można mówić zarówno w odniesieniu do indywidualnych doświadczeń jednostek kształtujących za pośrednictwem mebli swoje osobiste relacje z przeszłością, jak i doświadczeń zbiorowych, które znajdują odzwierciedlenie na płaszczyźnie życia społecznego. Wraz ze wzrostem znaczenia mebli dawnych jako pośredników między czasem teraźniejszym a przeszłym coraz większą wagę przywiązywano do kwestii wiarygodności tego pośredniczenia. W ten sposób autentyzm stawał się jednym z podstawowych wyznaczników wartości mebli zabytkowych.
Za ważny sygnał pojawienia się potrzeby obcowania z meblami - relikwiami i meblami - pamiątkami opatrzonymi świadectwem autentyczności należy uznać kolekcjonerskie poczynania księżnej Izabeli Czartoryskiej w ostatnich latach XVIII i początkach XIX wieku. Najwcześniejszym tego przykładem jest dokument potwierdzający zakup szczątków krzesła Szekspira w jego domu rodzinnym w Stratfordzie nad Avonem. O urzędowym potwierdzeniu autentyczności innego reliktu - fragmentu stołu wiązanego z Kazimierzem Wielkim przekonywał eksponowany napis w języku łacińskim: HIC CjUERIT PATER URBIUM SUBSCRIBI STATUS. Jest wielce prawdopodobne, że podobnie jak wcześniej w przypadku świętych relikwii, również w przypadku meblarskich kuriozów dostrzeżenie problemu autentyzmu substancji wiązało się z komercjalizacją ich obiegu i coraz większą podażą falsyfikatów.
Za świadectwo autentyzmu mebli mogły uchodzić nie tylko odpowiednie dokumenty poświadczone autorytetem burmistrza, notariusza czy jakiejś znanej osobistości życia publicznego. W anonimowej notatce opublikowanej w gazecie â??Le Messager” w roku 1846 zamieszczono entuzjastyczny opis zabytkowej komody, w którym czytamy m.in.: â??Jeden z naszych najsłynniejszych pisarzy, wielki znawca przedmiotów starych, odkrył dziełem przypadku, mebel o ogromnej wartości historycznej. […] na frontonie mebla oraz na płaskorzeźbionej tarczy znajdują się inkrustowane znaki herbowe Marii de Medicis, świadectwo autentyczności nie do podważenia”. Nie mniej interesujące, niż powiązanie kwestii autentyzmu tego właśnie mebla z jego motywami dekoracyjnymi okazują się okoliczności, w jakich doszło do opublikowania notatki. Słynnym pisarzem, wielkim znawcą mebli oraz autorem cytowanego tekstu była w rzeczywistości jedna i ta sama osoba - Honoriusz Balzak, a w świetle późniejszych ustaleń tezę o królewskim rodowodzie opisywanej komody należy uznać za mało prawdopodobną.